Przygotowujemy się do nauki czytania

Przy każdej nadarzającej się okazji bierzemy udział w zabawach usprawniających percepcję słuchową oraz słuch fonematyczny.  

Dzisiaj wspomagaliśmy się kolorowymi patyczkami, przy pomocy których odwzorowywaliśmy liczbę wyrazów w zdaniach i liczbę sylab w wyrazach, a także określaliśmy miejsce występowania danego wyrazu w zdaniu. Rozróżnialiśmy też samogłoski i spółgłoski przyporządkowując im kolory: czerwony i niebieski. 

Na koniec każdy z nas mógł stworzyć własną kompozycję z dowolnej ilości kolorowych patyczków.

Trudna sztuka pisania

Wszelkie działania wymagające precyzyjnych ruchów dłoni, która ma wpływ na sprawność grafomotoryczną dziecka, mają w rezultacie wpływ na powodzenie szkolne dziecka w zakresie opanowania trudnej sztuki pisania.

Przygotowanie do nauki pisania odbywa się podczas całego pobytu w przedszkolu, m.in. poprzez dostarczanie dziecku zabawek stymulujących rozwój manualny, np. różnego rodzaju klocki, układanki, przybijanki.

Wszelkiego rodzaju prace plastyczno-techniczne rozwijają sprawność manualną, a także wyboraźnię, poczucie estetyki oraz wywołują radość uzyskanego efektu. Zarówno nauczyciel, jak i rodzic, powinien zachęcać dzieci do podejmowania różnorodnej działalności plastycznej, dostarczając odpowiednie materiały i podsuwając ciekawe sposoby ich wykorzystania.

Sprawność grafomotoryczną doskonalimy rozpoczynając od dowolnych ćwiczeń pozwalających na rozmach ruchów w celu rozluźnienia napięcia mięśni ramienia i przedramienia, np.:

• zamalowywanie dużych arkuszy papieru grubym pędzlem z zachowanie kierunki od lewej do prawej i z góry na dół;
• malowanie form kolistych zgodnie z kierunkiem pisania liter;
• zamalowywanie dużych konturów;
• malowanie szlaczków.

Następny etap stanowią ćwiczenia graficzne usprawniające ruchy ręki w pozycji pisania. Nauczyciel i rodzic będzie rozwijał sprawność manualną i grafomotoryczną dziecka organizując celowe zabawy i inne działania.

Oto niektóre ćwiczenia usprawniające grafomotorykę u dzieci:

A. Usprawnianie manualne w celu wyrabiania sprawności i precyzji palców dłoni:
Ćwiczenia na przekraczanie linii środka: aktywizują obie półkule mózgu do
równoczesnej pracy oraz rozwijają sprawność manualną.

• Zabawy palcami:

        - uderzanie czubkami palców o blat stołu w różnym tempie,
        - uderzanie palcem wskazującym jednej ręki w przestrzenie między palcami drugiej ręki,
        - przeplatanie swoich palców;

        - naśladowaniu określonych czynności i zjawisk;

        - wyszukiwanie palcami w pudełku z grochem drobnych przedmiotów

• ćwiczenia naprzemienne;
• rysowanie w powietrzu oburącz;
•  rysowanie w powietrzu leniwych ósemek;
• malowanie farbami na dużych płaszczyznach z zachowaniem kierunku od lewej do prawej i z góry na dół;
• kolorowanie rysunków o dużych i małych powierzchniach;
• nawlekanie guzików, koralików;
• wydzieranie, wycinanie (różne kolory, wielkości, kształty),
• wycinanie konturów obrazków, figur geometrycznych itp.
• wałkowanie wałeczków i obwodzenie nimi liści, liter, cyfr itp., lepienie z plasteliny figur, kształtu liter, cyfr,
• obrysowywanie, przekalkowanie wzoru, stemplowanie.

B. Ćwiczenia rozluźniające w celu wyrobienia płynnych, postępujących ruchów pisarskich:

• labirynty;
• kropkowanie kwadratów;
• oburęczne malowanie dużych kształtów (koła, leniwe ósemki itp.);
• rysowanie kół ze zmienną prędkością, na zmianę prawą i lewą ręką;
• rysowanie, malowanie ruchami poziomymi, pionowymi, falistymi, okrężnymi;
• rysowanie figur w kierunku zgodnym i przeciwnym do ruchu wskazówek zegara;
• kreślenie form kolistych, linii spiralnych, linii zamkniętych (koła, owale, prostokąty) - łączenie linii zaznaczonych punktów;
• rysowanie linii ciągłych, wijących się, spirali i pętli wokół pewnych znaków graficznych;
• rysowanie po śladach;
• kopiowanie rysunków;
• rysowanie kredą na dużym papierze.

C. Rozwijanie umiejętności manualno-graficznych:

• dobieranie identycznych kształtów i liter;
• kolorowanie obrazków;
• rysowanie ornamentów, szlaczków z liter w liniaturze szerszej a potem odpowiadającej liniaturze w zeszycie z zachowaniem ciągłości i kierunku zgodnego z kierunkiem pisma. 

Jesteśmy samodzielni

Jesteśmy już starszakami i próbujemy być samodzielni. 

Wyrabianie czynności samoobsługowych to jedno z zadań przedszkola w całym procesie przygotowania dziecka do szkolnego świata. Bardzo dużą rolę w ich kształtowaniu odgrywają także rodzice, którzy w codziennych sytuacjach pozwalają… lub (niestety) nie pozwalają dziecku na wykonywanie różnych czynności związanych z samodzielnym nakładaniem i zdejmowaniem ubrań, dbałością o higienę osobistą czy kulturalnym spożywaniem posiłków.

Jak pisze profesor Edyta Gruszczyk-Kolczyńska „Mało kto ma świadomość, że dzieci opanowując je, uczą się też organizować każdą aktywność, tak  aby osiągnąć cel”.

Pośpiech, niecierpliwość i wyręczanie w czynnościach, które dla nas dorosłych wydają się proste, ale dla maluchów niejednokrotnie bywają skomplikowane i wymagają wiele wysiłku, na pewno nie pomoże w uzyskaniu przez przedszkolaka samodzielności.

Edyta Gruszczyk-Kolczyńska i Ewa Zielińska zauważają: „dzieci, które marudzą i ociągają się przy bodaj każdej czynności samoobsługowej, przenoszą taki styl zachowania na sytuacje zadaniowe, także typu szkolnego – zbyt  wolno układają przedmioty potrzebne do zajęć, zwlekają z wykonaniem poleceń, pokazują, jak wielką łaskę czynią nauczycielce. Sieją bałagan (rzucają ręcznik byle gdzie, depczą po swoich ubraniach w szatni, przeciągają się po stole i rozrzucają jedzenie, itd.), są równie niestaranne w realizacji zadań typu intelektualnego, ponieważ ciągle czegoś szukają (przesuwają, przestawiają, itp.), umyka im sens zadań i dlatego porzucają je zaraz po rozpoczęciu. Dopraszają się pomocy, chociaż przy niewielkim wysiłku mogłyby poradzić sobie same (ale wiedzą, że mama, tata czy pani prędzej czy później ulegnie i wykona tą czynność za nich). Przenoszą ten nawyk na sytuacje zadaniowe – szukają wzrokiem nauczycielki, pokazują swoją bezradność i otrzymują dodatkową pomoc. Po raz kolejny dowiadują się, że opłaca się być bezradnym”.

Rodzicu, dziecko kończące edukację przedszkolną, gotowe do pójścia do szkoły:

- w zakresie ubierania się:

1. Szybko odnajduje miejsce, w którym ma swoje ubrania i buciki (w szatni,  w szafie);
2. We właściwej kolejności i sprawnie nakłada i zdejmuje ubranie wierzchnie i buty;
3. Wie jak ubrać się stosownie do pogody;
4. Potrafi zapiąć zamek, zapiąć guziki, zawiązać buta;
5. Dba o ład w swoim otoczeniu – (w szatni przedszkolnej) buty są porządnie ułożone, ubranie wisi na wieszaku, szalik i czapka na właściwym miejscu (np. w rękawie), (w domu) wie gdzie jest miejsce na brudną bieliznę, stara się układać ubrania w szafie, potrafi odnaleźć potrzebne części garderoby nie wyrzucając wszystkiego z półek;
6. Pomaga innym dzieciom (rodzeństwu), które sobie nie radzą.

- w zakresie czynności higienicznych:

1. Chętnie przystępuje do mycia rąk, zębów, całego ciała;
2. Czyni to we właściwej kolejności (np. podwija rękaw, odkręca kran, moczy dłonie, bierze mydło, mydli ręce, spłukuje dłonie, zakręca kran, wyciera ręce);
3. Potrafi odwiesić porządnie ręcznik na miejsce;
4. Pomaga innym dzieciom;
5. Samodzielnie korzysta z toalety.

- w zakresie spożywania posiłków:

1. Chętnie i sprawnie przygotowuje miejsce, gdzie będzie jeść (tzn. nakrywa do stołu);
2. Bez przypominania myje ręce przed posiłkiem;
3. Siada przy stole i je, powstrzymując się od zbędnych aktywności np. machania nogami, pokładania się na stole, mlaskania, itp.;
4. Potrafi samodzielnie rozdrobnić sobie pokarm widelcem, ale także z pomocą noża;
5. Uprzejmie zwraca się o dokładkę czy pomoc np. podanie cukru, łyżki, rzeczy z innej części stołu, itp.;
6. Nie trzeba mu przypominać o posprzątaniu naczyń po posiłku;
7. Pomaga dzieciom (rodzeństwu), które tego potrzebują np. przysuwa talerz na właściwe miejsce, przyniesie kubek, poda surówkę, itp.